Kasa fiskalna w telefonie to od 2020 r. legalna alternatywa dla urządzenia na ladzie, ale tylko dla wybranych branż. 1 kwietnia 2026 r. lista tych branż została rozszerzona, a od lipca 2025 r. obowiązuje nowe rozporządzenie techniczne dla kas programowych. Wyjaśniamy, czym różni się aplikacja od kasy sprzętowej, kto może z niej korzystać, ile to kosztuje w perspektywie kilku lat i w których sytuacjach klasyczna kasa online nadal wygrywa - także dlatego, że sami serwisujemy jedne i drugie.
- Czym jest kasa mająca postać oprogramowania
- Dla kogo - lista branż po 1 kwietnia 2026 r.
- Jak działa w praktyce
- Paragon z aplikacji - drukarka czy e-paragon
- Koszty: abonament kontra zakup kasy
- Ulga 700 zł także na kasę w telefonie
- Ograniczenia i ryzyka
- Kasa programowa czy sprzętowa - porównanie
- Jak zacząć - krok po kroku
- Najczęstsze pytania
- Podstawa prawna i źródła
Czym jest kasa mająca postać oprogramowania
Ustawa o VAT w art. 111b dopuszcza prowadzenie ewidencji sprzedaży przy użyciu kas rejestrujących mających postać oprogramowania, potocznie nazywanych kasami wirtualnymi lub kasami w telefonie. To aplikacja instalowana na smartfonie, tablecie lub komputerze, która spełnia te same wymagania co kasa online: ma pamięć fiskalną (w tym przypadku chronioną programowo i powiązaną z urządzeniem), numer unikatowy nadany przez Ministerstwo Finansów, wystawia paragony fiskalne i przesyła dane do Centralnego Repozytorium Kas.
Kasa programowa nie jest „programem do wystawiania paragonów” - musi mieć certyfikat zgodności wydany przez Główny Urząd Miar, a producent odpowiada za jej bezpieczeństwo tak jak producent kasy sprzętowej. Wymagania techniczne określa rozporządzenie Ministra Finansów z 25 czerwca 2025 r. w sprawie kas rejestrujących mających postać oprogramowania (Dz.U. 2025 poz. 861), które od 1 lipca 2025 r. zastąpiło przepisy z 2020 r. Aplikacje bez certyfikatu, nawet jeśli drukują coś przypominającego paragon, nie są kasą i ich używanie to sprzedaż bez kasy.
Dla kogo - lista branż po 1 kwietnia 2026 r.
Kasy programowej nie może używać każdy. Katalog uprawnionych zawiera rozporządzenie w sprawie grup podatników lub rodzajów czynności, w odniesieniu do których możliwe jest używanie kas rejestrujących mających postać oprogramowania (Dz.U. 2020 poz. 965 z późniejszymi zmianami). Obejmuje on m.in.:
- transport pasażerski - taksówki, przewozy okazjonalne, busy, wypożyczalnie i przewozy w aplikacjach,
- hotele, pensjonaty, pola kempingowe i inne usługi krótkotrwałego zakwaterowania,
- gastronomię - restauracje, catering, food trucki, sprzedaż napojów i posiłków na wynos,
- usługi mobilne i terenowe: serwis, naprawy i montaż u klienta, sprzedaż obwoźną i obnośną,
- wynajem pojazdów i sprzętu, usługi parkingowe rozliczane elektronicznie,
- od 1 kwietnia 2026 r. - sprzedaż towarów w automatach samoobsługowych oraz usługi świadczone przez urządzenia bezobsługowe, w tym biletomaty i parkomaty (rozporządzenie zmieniające z 29 września 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1345).
Poza katalogiem pozostają klasyczny handel stacjonarny, warsztaty, salony fryzjerskie i kosmetyczne, gabinety lekarskie czy sklepy - te branże nadal potrzebują kasy sprzętowej. Zanim zdecydujesz się na aplikację, sprawdź w rozporządzeniu, czy Twoja działalność jest tam wymieniona; interpretacje „przez analogię” kończą się źle podczas kontroli.
Jak działa w praktyce
- Wybór producenta i aplikacji z certyfikatem GUM. Aplikacje oferują m.in. producenci kas sprzętowych oraz firmy wyspecjalizowane w oprogramowaniu dla transportu i gastronomii.
- Fiskalizacja - tak jak w kasie sprzętowej wykonuje ją producent lub serwis: kasa dostaje numer unikatowy, jest łączona z CRK i przypisywana do konkretnego urządzenia (telefonu, tabletu).
- Sprzedaż - kasjer wybiera pozycje w aplikacji, kasa wystawia paragon i przesyła dane do CRK zgodnie z harmonogramem ustalonym przez repozytorium; w praktyce urządzenie powinno mieć niemal stały dostęp do internetu.
- Raporty dobowe i okresowe generuje aplikacja; nie ma papierowej książki kasy - zdarzenia serwisowe i fiskalne trafiają do CRK.
- Przeglądy techniczne co dwa lata, obowiązkowe dla kas sprzętowych, nie dotyczą kas programowych.
Paragon z aplikacji - drukarka czy e-paragon
Klient musi otrzymać paragon. Kasa programowa może go wydrukować na przenośnej drukarce podłączonej przez Bluetooth, wysłać jako e-paragon (po uzgodnieniu z klientem, np. przez podanie numeru telefonu albo zeskanowanie kodu QR) albo - w urządzeniach samoobsługowych - wyświetlić dane sprzedaży na ekranie. Dla taksówkarza czy kuriera e-paragon jest wygodny, ale wymaga zgody klienta; jeżeli klient chce papier, drukarka musi być pod ręką. O zasadach e-paragonów pisaliśmy w artykule e-paragon - czym jest i jak go wdrożyć.
Koszty: abonament kontra zakup kasy
Kasa programowa jest zwykle sprzedawana w modelu abonamentowym: od kilkudziesięciu do stu kilkudziesięciu złotych miesięcznie za licencję, do tego telefon lub tablet, ewentualnie drukarka Bluetooth za 400-900 zł. Kasa sprzętowa to jednorazowy zakup - mobilna kasa online kosztuje od około 1 350 zł za Datecs WP-25 Plus do 2 000-2 200 zł za Posnet Mobile Online czy Elzab K10 Online - plus przegląd techniczny co dwa lata.
| Pozycja | Kasa programowa | Kasa sprzętowa (mobilna online) |
|---|---|---|
| Koszt startowy | 0-300 zł (licencja) + telefon/tablet + opcjonalna drukarka BT | 1 350-2 500 zł za urządzenie |
| Koszt roczny | abonament 600-1 800 zł | przegląd techniczny co 2 lata (ok. 150-250 zł) + papier |
| Koszt 3 lat (orientacyjnie) | 1 800-5 400 zł + sprzęt | 1 700-2 900 zł |
| Ulga na zakup | do 700 zł | do 700 zł |
| Przeglądy techniczne | brak | co 2 lata |
| Praca bez internetu | krótkotrwale, z buforowaniem | tak, dane wysyłane po odzyskaniu łączności |
W perspektywie trzech lat kasa sprzętowa wychodzi zwykle taniej, a abonament opłaca się przy sezonowej lub okazjonalnej sprzedaży, gdy kasę uruchamia się na kilka miesięcy w roku.
Ulga 700 zł także na kasę w telefonie
Kasa programowa jest kasą online w rozumieniu ustawy, więc podatnik rozpoczynający ewidencję może odliczyć 90% ceny zakupu (netto), nie więcej niż 700 zł - na tych samych zasadach, co przy kasie sprzętowej: zakup przed rozpoczęciem ewidencji, fiskalizacja w terminie, dowód zapłaty. W przypadku licencji abonamentowej odliczeniu podlega cena zakupu kasy, a nie kolejne miesięczne opłaty. Szczegóły w poradniku ulga na zakup kasy fiskalnej - jak odzyskać do 700 zł.
Ograniczenia i ryzyka
- Katalog branż - najczęstszy błąd: sklep osiedlowy albo salon kosmetyczny „na próbę” kupuje aplikację, której używać nie może.
- Zależność od telefonu - rozładowana bateria, zgubione lub zalane urządzenie to awaria kasy, a bez kasy nie wolno sprzedawać (opisaliśmy to w artykule awaria kasy fiskalnej - co robić). Warto mieć drugie urządzenie z aktywowaną kasą rezerwową.
- Aktualizacje systemu - producent certyfikuje aplikację na określone wersje systemu operacyjnego; automatyczna aktualizacja telefonu może wymagać nowej wersji kasy.
- Bezpieczeństwo - urządzenie z kasą nie powinno służyć do prywatnego przeglądania i instalowania dowolnych aplikacji.
- Zmiana urządzenia - przeniesienie kasy programowej na nowy telefon to procedura fiskalna przez producenta, nie zwykłe przelogowanie.
- Integracje - aplikacje rzadko współpracują z wagami, skanerami czy szufladami, które w handlu stacjonarnym są standardem.
Kasa programowa czy sprzętowa - porównanie
Kasa w telefonie ma sens, gdy sprzedaż odbywa się w ruchu i w niewielkiej liczbie pozycji: taksówka, kurier, food truck, pensjonat z kilkoma pokojami, serwis dojeżdżający do klienta, automat vendingowy. Kasa sprzętowa wygrywa wszędzie tam, gdzie liczy się szybkość obsługi, integracja z wagą lub programem sprzedażowym, praca bez zasięgu i odporność na warunki - w sklepie, w gastronomii z wysokim ruchem, w warsztacie, w salonie. Dla firm, które chcą połączyć zalety obu rozwiązań, jest jeszcze kasoterminal - kasa online z terminalem płatniczym w jednej obudowie.
Jak zacząć - krok po kroku
- Sprawdź, czy Twoja branża jest na liście. Kasa programowa jest dozwolona tylko dla grup wymienionych w rozporządzeniu z 29 maja 2020 r. i jego nowelizacji z 29 września 2025 r. Jeśli prowadzisz sklep stacjonarny, salon lub warsztat, aplikacja nie wchodzi w grę.
- Wybierz producenta z certyfikatem GUM. Lista dopuszczonych kas programowych jest publikowana przez Główny Urząd Miar. Aplikacja spoza listy nie jest kasą fiskalną, choćby drukowała dokument wyglądający jak paragon.
- Dobierz telefon lub terminal. Producent podaje minimalną wersję systemu Android i wymagania sprzętowe. Telefon prywatny z dziesiątkami aplikacji to złe środowisko dla kasy - lepszy jest tani, dedykowany smartfon albo terminal płatniczy z Androidem, który połączy kasę i płatność w jednym urządzeniu.
- Zgłoś kasę do fiskalizacji. Fiskalizacja odbywa się zdalnie, przez Centralne Repozytorium Kas, ale kasa musi mieć nadany numer ewidencyjny. Zrobi to producent lub serwis w ciągu jednego dnia roboczego.
- Zadbaj o drukarkę albo e-paragon. Przed pierwszą sprzedażą ustal, jak klient otrzyma paragon: przenośna drukarka Bluetooth, e-paragon w aplikacji HUB paragonowy, czy wyświetlenie kodu QR. W taksówce i u kuriera najlepiej mieć oba warianty.
- Złóż wniosek o ulgę. W deklaracji VAT za okres, w którym rozpocząłeś ewidencję, odliczasz 90% ceny netto abonamentu lub licencji, nie więcej niż 700 zł. Zachowaj fakturę i dowód zapłaty.
Cały proces, od decyzji do pierwszego paragonu, zamyka się zwykle w dwóch-trzech dniach. To krócej niż przy kasie sprzętowej, którą trzeba dostarczyć i ufiskalnić na miejscu. Odwrotna droga, czyli rezygnacja z aplikacji, wymaga zakończenia pracy kasy w trybie fiskalnym i raportu rozliczeniowego - dokładnie tak samo jak przy kasie sprzętowej.
Najczęstsze pytania
Czy każda aplikacja „kasa fiskalna” ze sklepu z aplikacjami jest legalna?
Nie. Kasą jest wyłącznie oprogramowanie z certyfikatem Głównego Urzędu Miar i numerem unikatowym z Ministerstwa Finansów, zafiskalizowane przez producenta lub serwis. Reszta to programy do zarządzania sprzedażą, które nie zastępują kasy.
Prowadzę sklep stacjonarny. Mogę używać kasy w telefonie?
Nie, handel stacjonarny nie jest w katalogu branż uprawnionych do kas programowych. Potrzebna jest kasa lub drukarka fiskalna online.
Czy kasa programowa działa bez internetu?
Krótkotrwale tak - buforuje dane i wysyła je po odzyskaniu łączności. Trwały brak internetu wymaga, tak jak przy kasie sprzętowej, zgody naczelnika urzędu skarbowego na przesyłanie danych w innych terminach.
Czy przy kasie programowej trzeba prowadzić książkę kasy?
Nie ma papierowej książki kasy; zdarzenia fiskalne i serwisowe są rejestrowane elektronicznie. Nie ma też obowiązkowych przeglądów co dwa lata.
Mam kasę w telefonie, ale chcę wrócić do kasy sprzętowej. Jak to zrobić?
Kasę programową kończy się jak każdą kasę online: raport rozliczeniowy, wniosek do urzędu, wyrejestrowanie. Nową kasę sprzętową fiskalizuje serwis; ulga na drugą kasę już nie przysługuje.
Czy taksówkarz musi wydawać papierowy paragon?
Może wydać e-paragon, jeśli klient się na to zgodzi i poda dane do odbioru. Gdy klient chce papier, kasa musi go wydrukować, więc drukarka Bluetooth w samochodzie jest w praktyce niezbędna.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. 2025 poz. 775) - art. 111 ust. 3a, art. 111b
- Rozporządzenie Ministra Finansów z 25 czerwca 2025 r. w sprawie kas rejestrujących mających postać oprogramowania (Dz.U. 2025 poz. 861)
- Rozporządzenie Ministra Finansów z 29 maja 2020 r. w sprawie grup podatników lub rodzajów czynności, w odniesieniu do których możliwe jest używanie kas rejestrujących mających postać oprogramowania (Dz.U. 2020 poz. 965)
- Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 29 września 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie grup podatników (Dz.U. 2025 poz. 1345) - obowiązuje od 1 kwietnia 2026 r.
- Rozporządzenie Ministra Finansów z 25 czerwca 2025 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. 2025 poz. 845)
- Rozporządzenie Ministra Finansów z 29 kwietnia 2019 r. w sprawie odliczania lub zwrotu kwot wydanych na zakup kas rejestrujących (Dz.U. 2019 poz. 820)
- Główny Urząd Miar - certyfikaty kas rejestrujących mających postać oprogramowania
Stan prawny: wrzesień 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje interpretacji indywidualnej. Nie wiesz, czy Twoja branża może używać kasy w telefonie, albo szukasz mobilnej kasy sprzętowej? Napisz do nas - doradzimy, zafiskalizujemy i zgłosimy urządzenie do CRK.
